Mensen die veel koffie drinken ervaren snellere cognitieve achteruitgang
Een recente studie levert interessante bevindingen voor wie koffie of thee drinkt. Onderzoekers uit Australië en de Verenigde Staten presenteerden hun resultaten tijdens de International Conference of the Alzheimer’s Association (AAIC) 2024. Het hoofddoel was om te onderzoeken hoe koffie- en theeconsumptie de cognitieve vaardigheden, met name de fluïde intelligentie, beïnvloedt bij mensen ouder dan 60 jaar.
Hoe Duitsers koffie drinken en wat dat voor ouderen betekent
In Duitsland, waar koffie populairder is dan bier en mineraalwater, werd de studie met belangstelling gevolgd. Marktonderzoek van de Deutscher Kaffeeverband laat zien dat Duitsers gemiddeld vier kopjes koffie per dag drinken. De studie bekeek specifiek de grens van vier of meer kopjes per dag en vond dat hoge koffieconsumptie samenhing met een snellere achteruitgang van cognitieve functies. Het vermogen tot logisch denken en patroonherkenning (belangrijke onderdelen van fluïde intelligentie) bleek negatief beïnvloed bij veel koffiedrinkers.
Wat de studie liet zien
De resultaten suggereren dat ouderen die meer dan drie kopjes koffie per dag drinken, een verhoogd risico hebben op versnelde cognitieve achteruitgang. Met een steekproef van ongeveer 8.500 personen en een gemiddelde leeftijd van 67,8 jaar, bleek dat zware koffiedrinkers sneller mentale vaardigheden verloren. Daarentegen leek matig koffiedrinken (één tot drie kopjes per dag) gunstige effecten te hebben op aandoeningen zoals beroerte, hartfalen, kanker en diabetes.
De opzet van het onderzoek was observationeel en de consumptiegegevens kwamen uit zelfrapportage, wat gevoelig kan zijn voor geheugenfouten. Ondanks die beperkingen wijzen de resultaten wel op mogelijke risico’s van overmatig koffiedrinken. De steekproef bestond voor 60% uit vrouwen en 97% van de deelnemers was van witte etniciteit, afkomstig uit de UK Biobank die gedetailleerde gezondheidsinformatie aanbiedt.
Is thee een goed alternatief?
Opvallend genoeg gaf dezelfde studie positieve signalen over theeconsumptie. Proefpersonen die vier of meer kopjes thee per dag dronken, vertoonden minder tekorten in fluïde intelligentie dan mensen die geen thee dronken. Dat staat in schril contrast met de bevindingen over koffie en suggereert dat veel thee drinken mogelijk beschermende voordelen heeft voor het geestelijk functioneren van ouderen.
Waarom verder onderzoek nodig is
Hoewel de studie sterke verbanden liet zien, kun je uit observationele data geen oorzakelijke relaties afleiden. Er ontbreken ook gegevens over koffie- en theegebruik in de middelbare leeftijd en over de invloed van bereidingsmethoden of verschillende soorten koffie en thee. Daarom is verder onderzoek nodig om die vragen te beantwoorden.
De kaart van cognitieve gezondheid bij ouderen is nog lang niet compleet, maar deze studie werpt wel een belangrijk licht op hoe dagelijkse drankkeuzes mogelijk een rol spelen. Voor mensen boven de zestig kan het zinvol zijn hun koffiegedrag te heroverwegen. Het is daarom van belang voor zowel onderzoekers als consumenten om verder te onderzoeken hoe dieetkeuzes op latere leeftijd bijdragen aan mentaal welzijn.