Onderzoekers ontdekken dat groene zeeschildpadden plastic begraven dat zich gedraagt als gesteente in de geologische cyclus van de aarde
Ver weg van de Braziliaanse kust, meer dan 1.000 km midden in de Atlantische Oceaan, ligt het geïsoleerde eiland Trindade. Dit vulkanische eiland heeft geen permanente burgerbevolking; er is alleen een klein marinedetachement. Hun belangrijkste taak is het beschermen van het milieu en de nestplaatsen van de groene zeeschildpad, Chelonia mydas. In een onverwachte wetenschappelijke vondst identificeerden onderzoekers een nieuw soort gesteente: antropogene gesteenten, vaak plastiglomeraten genoemd, die laten zien hoe menselijke vervuiling doorwerkt in kwetsbare ecosystemen.
Hoe ze het ontdekten en publiceerden
De vondst van deze bijzondere gesteenten dateert uit 2019, toen onderzoekers voor het eerst zogenaamde “antropogene gesteenten” aantroffen. De bevindingen zijn beschreven in het wetenschappelijke tijdschrift Marine Pollution Bulletin. Tijdens een monitoringperiode van vijf jaar is het fenomeen nauwkeurig bestudeerd en hebben wetenschappers de gevolgen van deze vervuiling in kaart gebracht.
Hoe die gesteenten eruitzien en ontstaan
De structuren op Trindade bestaan uit plastic dat is samengesmolten met zand, gesteentefragmenten en organisch materiaal. Dat levert plastiglomeraten op. Het proces lijkt op traditionele sedimentaire gesteentevorming: door warmte en mechanische invloeden smelt het plastic en werkt het als bindmiddel, waardoor verschillende componenten samen een nieuw, rotsachtig materiaal vormen. Op Trindade fungeren schildpaddennesten als verzamel- en begraafplaatsen, wat de conservering van dit materiaal in het geologische archief bevordert.
Monitoringresultaten en erosie
In de vijfjarige observatieperiode verloren de eerst gedetecteerde formaties door erosie ongeveer 40% van hun oorspronkelijke grootte. Erosie speelde een grote rol: het verspreidde fragmenten naar andere stranden van het eiland en zorgde voor verspreiding van zowel macroplastics als microplastics, met mogelijk schadelijke gevolgen voor de eilandecologie.
Schildpadden en hun nesten
Elke seizoen graven duizenden groene zeeschildpadden hun nesten, en daarmee voltooien ze een belangrijk biologisch proces. De nesten, maximaal 10 cm diep, pakken plastic dat op het strand ligt op en begraven het. Dat begraven materiaal ligt relatief beschermd tegen directe golven en wind, wat de langetermijnconservering bevordert. Zo zijn die nesten zowel ecologisch belangrijk als waardevolle geologische archiefpunten.
Wat de chemie vertelt over de herkomst
Met spectroscopieanalyse vonden onderzoekers dat het belangrijkste polymeer in de plastiglomeraten high-density polyethyleen (HDPE) was. Dit polymeer wordt veel gebruikt in touwen en visnetten. Sommige fragmenten bevatten koperhoudende pigmenten die de groenachtige tint verklaren, wat wijst op een herkomst uit visserijactiviteiten.
Wat dit zegt over het Antropoceen
Het voorkomen van begraven menselijk materiaal op Trindade draagt bij aan de discussie rond het Antropoceen, een voorgestelde nieuwe geologische epoch. Omdat die materialen tot 10 cm onder het oppervlak zijn gevonden, vormen ze potentiële accumulatiepunten voor duizenden jaren. Als zulke materialen in sedimentlagen worden ingesloten, kunnen ze duidelijke markeringen vormen van menselijke aanwezigheid in het geologische archief.
Ecologische gevolgen en aanbevelingen voor beleid
Begraven plastic kan de fysieke eigenschappen van nestsubstraten veranderen, wat belangrijk is voor de embryonale ontwikkeling van schildpadden. De verspreiding van microplastics door erosie vormt een risico voor de voedselketen, vooral voor zeedieren zoals vogels, krabben en de schildpadden zelf. De wereldwijde vervuiling op deze schaal onderstreept de noodzaak van betere afvalbeheermaatregelen, met speciale aandacht voor verloren of achtergelaten visserijuitrusting. Preventie bij de bron is noodzakelijk om te voorkomen dat plastic, eenmaal in de oceaan, grote afstanden aflegt en daarmee ook ecologische en geologische processen binnendringt.
De ontdekking van antropogene gesteenten op Trindade roept belangrijke vragen op over de menselijke invloed op het milieu en de ecologie van kwetsbare ecosystemen. Dit fenomeen maakt duidelijk dat afgelegen eilanden extra bescherming nodig hebben om hun unieke biodiversiteit te bewaren.