Wetenschappers boorden door het Antarctische ijs tot aan het gesteente en haalden een 228 meter lang sedimentmonster omhoog
In een baanbrekend onderzoek heeft een internationaal team een boorkern van 228 meter sediment opgehaald onder de enorme ijskap van West-Antarctica. Dit recordmonster geeft directe aanwijzingen over hoe de West Antarctic Ice Sheet (WAIS) en de omliggende oceaanregio’s in het verleden op klimaatveranderingen hebben gereageerd. Het project, genaamd SWAIS2C, wil de complexiteit van deze dynamische regio beter begrijpen en voorspellingen maken over toekomstige veranderingen.
Waar en hoe ze boren
Het SWAIS2C-project werkte op de Crary Ice Rise (een verheffing in het ijs aan de rand van de WAIS), een strategische plek voor dit soort onderzoek. Onderzoekers gebruikten een geavanceerde warmwaterboortechniek (waarbij warm water wordt toegepast om een smeltgat te maken) en boorden eerst door 523 meter ijs voordat ze de lange sedimentkern bereikten. Het boorsysteem was speciaal ontworpen en getest voor de zware Antarctische omstandigheden en functioneerde, volgens het team, “met vlag en wimpel”.
Het hoofddoel was geologische gegevens verzamelen die licht kunnen werpen op de recente smeltgeschiedenis van de WAIS. Deze sedimentkern, opgebouwd uit lagen van modder en gesteente, is uitzonderlijk lang; eerdere boorpunten onder het ijs haalden minder dan 10 meter.
Wat de analyses laten zien
De sedimentanalyse laat grote variatie zien. Er werden mariene fossielen gevonden, onder meer fragmenten van schelpdieren, wat aangeeft dat het gebied tijdens warmere periodes in de afgelopen 23 miljoen jaar ijsvrij kan zijn geweest. Die vondsten tonen hoe ijskappen zich konden gedragen toen de temperatuur (op sommige momenten) ruim boven het pre-industriële niveau lag, met periodes van temperaturen boven 2°C.
Molly Patterson, co-chief scientist van SWAIS2C en hoogleraar geologie aan Binghamton University, noemde het project “Antarctische grensverleggende wetenschap”. Ze legt uit dat “een deel van het sediment typisch is voor afzettingen onder de huidige ijskap terwijl ander materiaal kenmerkend is voor een open oceaan of voor een drijvende ijsplaat”.
Wat nu? de volgende stappen en wie meedoet
De bevindingen geven belangrijke aanwijzingen over de mogelijke toekomst van Antarctica bij aanhoudende opwarming. Huw Horgan, mede-projectleider en associate professor aan de Victoria University of Wellington, zegt dat dit record ons waardevolle inzichten zal opleveren over hoe de West Antarctic Ice Sheet en de Ross Ice Shelf waarschijnlijk reageren op temperaturen boven 2°C. Er zijn plannen om meer monsters te nemen; die gegevens moeten samen met de huidige resultaten helpen om voorspellingen te verfijnen over de gevoeligheid van de WAIS voor opwarming.
Het team van SWAIS2C, met experts uit verschillende disciplines en landen, werkt nu actief aan het verifiëren en uitbreiden van de bevindingen. Naast het recente succes worden toekomstige boringen al gepland om de werking van het systeem verder te bevestigen onder de zware Antarctische omstandigheden.
Het belang van dit onderzoek is groot, omdat het directe gevolgen heeft voor ons begrip van mondiale klimaatverandering en voor de mogelijke gevolgen van stijgende temperaturen op belangrijke ijskappen. Tijdige gegevensverzameling en de ontwikkeling van nauwkeurige voorspellingsmodellen zijn van groot belang voor het wereldwijd aanpakken van klimaatuitdagingen en voor het plannen van een duurzame toekomst.