Wetenschappers leggen vast hoe walvis bevalt terwijl soortgenoten haar gezamenlijk assisteren
In een opvallende wetenschappelijke ontdekking hebben onderzoekers een zeldzame gebeurtenis vastgelegd: een potvisgeboorte, gefilmd terwijl vrouwelijke pod‑leden (pod = groep potvissen) samenwerkten om de kersverse moeder en haar kalf te ondersteunen. Deze bijzondere gebeurtenis gebeurde voor de kust van het Caribische eiland Dominica en werd geregistreerd door Project Ceti, een internationaal initiatief dat walviscommunicatie bestudeert. De waarneming staat beschreven in Scientific Reports en Science.
De geboorte in detail
De geboortedatum, 8 juli 2023, vormde een belangrijke mijlpaal in de studie van zeezoogdieren. Onder leiding van Shane Gero van Project Ceti naderden de onderzoekers met hun boot een groep van elf potvissen, zonder te weten dat ze op het punt stonden iets buitengewoons te zien. De moeder, Rounder, toen negentien jaar oud, bracht haar tweede kalf ter wereld terwijl de andere podleden haar hielpen.
De geboorte duurde 34 minuten. Gedurende die tijd hielden volwassen vrouwelijke walvissen voortdurend de aandacht op Rounder gericht. Ze doken onder Rounder’s dorsale vin en richtten hun koppen naar haar genitale spleet, een opvallende gedragsverandering die de onderzoekers snel opmerkten en vastlegden. Direct na de geboorte veranderde het gedrag van de hele pod en werd iedereen actief. De volwassenen “drukten het lichaam van de pasgeborene tussen dat van henzelf en raakten het met hun koppen aan,” zoals in de wetenschappelijke rapporten staat.
Hoe ze observeerden en wat ze hoorden
De gedetailleerde data zijn voor een groot deel te danken aan geavanceerde observatiemethoden die bijna 5,5 uur in beslag namen. Vanuit de boot en met drones maakten de onderzoekers zowel visuele beelden als onderwater geluidsopnames. Die opnames lieten opmerkelijke veranderingen in de vocalisatiestijl zien, vooral toen een groep pilotwalvissen de pod naderde. Die veranderingen duiden op enige coördinatie binnen de groep om samen te werken tijdens de geboorte en het kalf te beschermen.
De akoestische analyses zijn van groot belang om beter te begrijpen hoe walvissen met elkaar communiceren en elkaar ondersteunen bij zo’n gebeurtenis. De onderzoekers beschouwen deze waarneming als bewijs van een vermogen tot complex sociaal gedrag, vergelijkbaar met dat van primaten, waaronder mensen.
Aanpassingen en sociale structuur
Potvissen nemen een bijzondere plaats in de oceaanbiologie in. Als zoogdieren die eeuwen geleden van land naar zee overstapten, hebben ze unieke reproductieve en evolutionaire aanpassingen ontwikkeld. Een staart‑eerst‑geboorte is van vitaal belang om verdrinking te voorkomen. Direct na de geboorte zijn kalveren ongeveer 3,96 meter lang en hebben ze hulp van volwassen walvissen nodig om naar de oppervlakte te komen voor hun eerste ademhaling.
De sociale structuur van potvispods is complex, waarbij kalveren centraal staan in de groep. De volwassenen helpen de eerste ademhalingen te vergemakkelijken en zorgen dat het kalf niet naar beneden zakt. In dit geval werd het pasgeboren kalf later opnieuw gezien, veilig en wel samen met Accra en Aurora, andere jonge leden van de groep, op 25 juli vorig jaar.
Project Ceti is ervan overtuigd dat het overleven van het eerste jaar een positief teken is voor opgroeien tot volwassenheid. Deze studie geeft daarmee een boeiende kijk op mariene zoogdieren en hun unieke samenlevingen. Het zet aan tot nadenken over overeenkomsten en verschillen tussen de sociale structuren van cetaceeën en die van andere zoogdieren, en nodigt uit tot nieuwsgierigheid en respect voor hun mysterieuze onderwaterwereld.