Dementie: Onderzoek suggereert dat het regelmatig eten van kaas mogelijk bescherming biedt tegen een wereldwijd gezondheidsprobleem
De consumptie van kaas, vaak een geliefd onderdeel van het dieet in veel landen, zou mogelijk een beschermend effect hebben tegen cognitieve achteruitgang, een wereldwijd gezondheidsprobleem dat snel groeit. Een recente studie, gepubliceerd in oktober 2025 in het tijdschrift Nutrients, geeft wat inzicht in die mogelijke link. Met meer dan 50 miljoen mensen die in 2025 wereldwijd met dementie leven en prognoses die aangeven dat dit tegen 2050 zou kunnen verdrievoudigen, is elke mogelijke preventieve maatregel relevant.
Wat hield het onderzoek in?
Het onderzoeksteam, met wetenschappers van het Nationaal Centrum voor Geriatrie en Gerontologie, de Universiteit van Niimi en de Universiteit van Chiba, analyseerde gegevens uit de JAGES (Japan Gerontological Evaluation Study) verzameld tussen 2019 en 2022. Ze volgden een cohort van 7.914 Japanners van 65 jaar of ouder zonder eerdere certificering voor langdurige zorg (long-term care certification).
In Japan leeft 12,3% van de bevolking ouder dan 65 jaar al met dementie, wat de urgentie van het onderzoek onderstreept. De deelnemers werden opgedeeld in twee groepen op basis van hun kaasconsumptie: consumenten (minstens één keer per week kaas) en niet-consumenten. Van de deelnemers at 72,1% kaas 1-2 keer per week.
Tijdens de drie-jarige follow-up ontwikkelden 3,4% van de kaaseters dementie, tegenover 4,5% in de niet-consumentengroep. Dat komt neer op een relatieve risicoreductie van 24%. Na correctie voor algemene voedingsgewoonten bleef die reductie statistisch significant op 21%.
Wat betekent dat biologisch?
De onderzoekers benadrukken dat een associatie geen bewijs voor causaliteit is; het effect kan ook samenhangen met over het algemeen gezondere levensstijlen bij kaaseters. Toch zijn er een aantal interessante biologische verklaringen om te onderzoeken.
Kaas is een bron van vitamine K2, die de vaatgezondheid en het calciummetabolisme ondersteunt, beide relevant voor cognitieve gezondheid. Daarnaast leveren de eiwitten en essentiële aminozuren in kaas bouwstoffen voor neuronale functies. Het fermentatieproces kan bioactieve peptiden produceren met ontstekingsremmende en antioxidante eigenschappen. Bepaalde kazen, zoals camembert en brie, bevatten probiotica die de darm-hersen-as kunnen beïnvloeden, wat een mogelijke rol speelt bij neurodegeneratieve aandoeningen.
Waar moet je op letten en wat nu?
De studie heeft beperkingen: kaasconsumptie werd slechts één keer aan het begin vastgesteld, en de analyses zijn gebaseerd op administratieve dementiecertificeringen in plaats van op klinische diagnoses. Het ontbreken van gegevens over genetische risicofactoren zoals APOE ε4 (een genvariant die het risico op Alzheimer verhoogt) maakt het moeilijker om de bevindingen breed toe te passen. Ook is de gemiddelde kaasconsumptie in Japan laag (2,7 kg per jaar per persoon), wat het lastig maakt om de resultaten te extrapoleren naar landen waar mensen veel meer kaas eten.
Deze resultaten wijzen op de mogelijkheid om naar kaas te kijken binnen volksgezondheidsrichtlijnen, mits vervolgonderzoek dit ondersteunt. Er is behoefte aan studies die nagaan welke kazen precies effect hebben, hoe lang en hoe vaak consumptie nodig is, en hoe kaas samenwerkt met andere risicofactoren. Goed onderzoek kan duidelijk maken of kaas, op basis van gedegen bewijs, een plaats verdient in voedingsadviezen ter bevordering van cognitieve gezondheid.
Het idee dat iets alledaags als kaas een rol kan spelen in de strijd tegen dementie is fascinerend en bemoedigend, maar het zet ook aan tot zorgvuldige en grondige studies om de complexiteit van deze relatie te doorgronden. Neem het ter harte om meer te weten te komen over de voedingsmiddelen die deel uitmaken van uw dieet en hoe ze uw gezondheid mogelijk kunnen beïnvloeden.