Onderzoek onthult dat theezakjes tot wel een miljard plasticdeeltjes loslaten tijdens het zetten
Recent onderzoek laat iets schokkends zien: theezakjes kunnen tijdens het zetten van thee tot wel één miljard plasticdeeltjes loslaten. Die bevinding, gepubliceerd in het tijdschrift Food Chemistry, belicht de aanwezigheid van micro- en nanoplastics (MNP’s) in thee en mogelijke bronnen tijdens productie en consumptie. Met miljarden mensen die dagelijks thee drinken, heeft deze informatie verregaande gevolgen voor consumenten en producenten.
Hoe de studie werkte en wat ze vond
De studie is een overzichtsartikel; er werden geen nieuwe experimenten opgezet. De onderzoekers doorzochten verschillende wetenschappelijke databanken, screenden honderden artikelen en kozen uiteindelijk 19 relevante studies. De focus lag op het meten van plasticdeeltjes in thee, theezakjes en verpakking.
Het werk kent uitdagingen: verschillen in filterporiegrootte en analysemethoden beïnvloeden de uitkomsten, met filters variërend van submicrometer tot tientallen micrometers. Belangrijke cijfers uit de geselecteerde studies zijn onder andere 14,7 miljard deeltjes per plastic theezakje in één experiment en 1,3 miljard deeltjes in een andere studie. Dat laat zien dat de aantallen sterk kunnen verschillen, afhankelijk van materiaal en meetmethode.
Waar het plastic vandaan kan komen
Plastic kan via meerdere wegen in thee terechtkomen. Theezakjes zelf, water gebruikt tijdens productie en zelfs luchtverontreiniging tijdens tests kunnen bijdragen aan de aanwezigheid van MNP’s. Bij afgevulde theedranken kunnen de fles en de dop bronnen van verontreiniging zijn. Bubble tea toont nog meer contactpunten: de beker, het deksel, het rietje en de ingrediënten kunnen meespelen. Dat zet aan tot vragen over strengere controles en aanpassing van productiemethoden.
Niet alle zakjes zijn echt ‘papier’. Sommige zogenaamde piramidezakjes bevatten plastic gaas, andere combineren plantvezels met plastic. Cellulosezakjes kunnen polypropyleen (PP) hebben als hitte-seallaag. Zelfs “composteerbare” of “biologisch afbreekbare” zakjes bevatten soms plastic. Bij verhitting of contact met water kunnen deze materialen plasticdeeltjes afgeven.
Gezondheidsrisico’s en chemische kanttekeningen
Er zijn nog geen humane klinische studies die de directe effecten van deze deeltjes op mensen beoordelen. Wel laten experimenten met de diersoort Daphnia zien dat blootstelling aan plasticdeeltjes van theezakjes kan leiden tot abnormale kenmerken en veranderde bewegingen. Menselijke celmodellen tonen dat PLA-deeltjes (PLA = polylactic acid) uit bioplastic zakjes door cellen worden opgenomen, zonder dat daar direct duidelijke celbeschadiging uit naar voren kwam.
Chemische verontreinigingen vormen een andere zorg. Stoffen die tijdens de productie worden toegevoegd om zakjes flexibel of kleurig te maken, kunnen in het uiteindelijke brouwsel terechtkomen. Weekmakers en bisfenol-achtige verbindingen, die mogelijk schadelijk zijn, komen vaak voor in monsternames.
Hoe je de resultaten moet bekijken
De kernboodschap van de review is dat de bevindingen verontrustend kunnen zijn, maar dat paniek niet op zijn plaats is. Belangrijk is te weten welk type theezakje is getest en of de zetomstandigheden overeenkomen met dagelijks gebruik. Het artikel suggereert dat materialen van zakjes, flessen en bekers meer aandacht verdienen om de betekenis van de hoge aantallen deeltjes beter te doorgronden.
Het inzicht dat MNP’s wijdverbreid voorkomen in een ogenschijnlijk onschuldige drank als thee vraagt om meer bewustzijn en mogelijk beleid om de aanwezigheid van plastic in consumptiegoederen te verminderen. Thee blijft populair, maar dit onderzoek benadrukt dat we beter moeten kijken naar de materialen die we gebruiken, voor onze gezondheid en die van de planeet.